Năm 2019, NXB Văn hóa - Văn nghệ TP.HCM tiếp tục cho ra mắt nhiều tác phẩm có giá trị, thể hiện sự đa dạng trong định hướng xuất bản — từ nghiên cứu văn hóa dân gian, lịch sử vùng đất đến văn chương sáng tác của các tác giả đương đại. Sau đây là 10 tựa sách thu hút sự chú ý nhất trong năm đó.
1. Gia Định - Sài Gòn: Hò, Hát, Lý, Vè và Diễn Xướng Lễ Hội
Do nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng chủ biên, đây là công trình tư liệu điều tra điền dã được gom góp trong giai đoạn 1980-1999 tại TP.HCM và các vùng phụ cận. Là nơi hội tụ của nhiều luồng văn hóa khác nhau, vùng đất này lưu giữ một kho tàng diễn xướng dân gian vô cùng phong phú. Tập sách ghi chép các hình thức diễn xướng đặc trưng: diễn xướng trữ tình (dân ca, hò, hát, lý), diễn xướng tự sự dân gian (vè, nói thơ, nói tuồng), diễn xướng nghi lễ (cúng Kỳ yên, trai đàn chẩn tế, hát sắc bùa), cùng những điệu múa lốt truyền thống.
2. Làm Bạn Với Hình, Làm Tình Với Chữ
Một quyển sách đủ sức khiến bạn bật cười trước những yêu cầu "oái oăm" của nghề content, copywriter, PR và marketing. Để không sa vào lối mòn trong ngành sáng tạo, điều cần ghi nhớ mãi là câu thần chú: "Khách hàng là người trả lương, họ không cần biết ta làm gì, chỉ cần thấy kết quả." Đây là người bạn đồng hành hài hước và thực dụng dành cho những ai đang dấn thân vào lĩnh vực sáng tạo nội dung.
3. Sài Gòn và Nam Kỳ Trong Thời Kỳ Canh Tân 1875-1925
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Hiệp cung cấp nhiều dữ kiện có giá trị về giai đoạn đầy biến chuyển của Nam Kỳ và Sài Gòn trong thời kỳ Canh tân. Sau khi chiếm được mảnh đất này làm thuộc địa, người Pháp khẩn trương xây dựng bộ máy hành chính, phát triển cơ sở hạ tầng và mở rộng thương mại trên vùng đất trù phú và có vị trí giao thương thuận lợi. Tác phẩm là tài liệu không thể thiếu cho những ai muốn tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển của đô thị Sài Gòn xưa.
4. Quán Thủy Thần
Tập truyện ngắn của Nguyễn Hải Yến với những câu chuyện đời đầy ắp đau khổ và hiếm hoi niềm vui. Nỗi buồn có khi đến siết cả tim gan, có lúc lại trong vắt, nhẹ bẫng, sáng tươi. Con người đang chịu đựng quá nhiều bi kịch riêng tư đến mức không thể chung tay giải quyết bi kịch chung — đó là hệ quả của sự phát triển xã hội ngày càng nhanh. Những trang truyện mang hơi hướng tâm lý pha lẫn màu sắc huyền bí và tâm linh, đứng giữa ranh giới mong manh của cõi dương và cõi âm.
5. Người Trẻ Thời 4.0 - Uy Quyền Lộng Lẫy
Vẽ chân dung người trẻ Việt trong thời đại công nghệ và những biến động toàn cầu không phải chuyện đơn giản. Tác phẩm được hoàn thành bởi một nhóm tác giả trẻ — những trí thức và giảng viên đã trải qua hành trình học sinh, sinh viên. Họ phác thảo bức tranh về tuổi trẻ và bản thân mình: từ chuyện ăn uống, đọc sách, học tập, sự nghiệp, giải trí, đến ý thức, sức khỏe, niềm tin, tình yêu và những vấp ngã không thể tránh khỏi.
6. Mình Gọi Nhau Là Cưng
Tác giả trẻ Tống Phước Bảo (Trúc Thiên) gửi đến những trang văn ấm áp với niềm tin vững chắc rằng tình yêu luôn được gieo rắc khắp cõi trần gian — như cơ hội đặt lại duyên số cho những số phận không may. Thông điệp chính của tác phẩm: dù cuộc đời mang đến bao gánh nặng hay nhẹ nhàng, hãy cứ nhìn về phía tươi sáng mà sống.
7. Văn Chương Sài Gòn 1881-1924: Tập 4 - Du Ký và Những Chuyện Khác
Trong nền văn học quốc ngữ, tập du ký đầu tiên chính là Chuyến đi Bắc Kỳ năm Ất Hợi 1876 của Trương Vĩnh Ký — bản tường thuật mở lối cho mọi tác phẩm du ký sau này. Đọc những trang du ký hơn trăm năm tuổi, ta hiểu thêm về cảnh vật, xã hội, lối sống và cách nhìn của người xưa với thiên nhiên và đồng loại. Văn chương Sài Gòn cổ xưa là mảnh ký ức phiêu bạt đáng được trân trọng và giới thiệu rộng rãi đến bạn đọc ngày nay.
8. Ký Họa Về Đông Dương Nam Kỳ
Vào những năm 1930, NXB Phương Đông (Paris) xuất bản bộ tranh ký họa "Monographie Dessinée de L'Indochine - Cochinchine" gồm hàng trăm bức phác thảo ghi lại cảnh sinh hoạt, buôn bán và chân dung lao động của nhiều ngành nghề. Những bức ký họa sinh động phản ánh chân thực đời sống và nếp sinh hoạt người dân Nam Kỳ thời xưa. Ấn phẩm ba thứ tiếng Anh — Pháp — Việt mang đến gần 100 trang vẽ về phong cảnh, sinh hoạt chợ búa, nghề truyền thống, y phục và phong tục tập quán — tất cả đều mộc mạc và đời thường nhất.
9. Đồng Dao và Trò Chơi Truyền Thống
Hương vị tuổi thơ len lỏi qua miền ký ức bao thế hệ. Tập sách tái hiện những bài hát đồng dao và nguồn gốc các trò chơi dân gian ba miền Bắc — Trung — Nam được lưu truyền trong dân gian qua nhiều đời. Đội ngũ sưu tầm do Huỳnh Ngọc Trảng chủ biên mong muốn duy trì và phát huy "vòng tròn văn hóa vô hình" gắn kết cộng đồng, bảo tồn những giá trị được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, đậm đà bản sắc dân tộc. Trên hết, tác phẩm nhấn mạnh thông điệp quý báu: "giữ lấy quyền được vui chơi" cho trẻ em.