Năm 2019, NXB Kim Đồng tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu trong ngành xuất bản sách thiếu nhi Việt Nam với danh mục tác phẩm phong phú và đa dạng — từ văn học Việt Nam đương đại, mua bản quyền sách quốc tế nổi tiếng, cho đến sách tranh và truyện tranh hấp dẫn. Đây là 10 tác phẩm được chú ý nhiều nhất trong năm đó.
1. Gõ Cửa Nhà Trời và Gia Tài Của Bố
Sau khoảng lặng kéo dài, văn học thiếu nhi Việt Nam hân hoan chào đón hai tập thơ với ngôn ngữ trong sáng, giàu hình ảnh và nhịp điệu đầy cảm xúc: Gõ cửa nhà trời của Bảo Ngọc và Gia tài của bố của Đức Phạm.
Gõ cửa nhà trời được ví là "một nốt nhạc trong veo thuần khiết", có khả năng đánh thức lại phần bản nguyên tinh thần của mỗi tâm hồn. Gia tài của bố gồm 33 bài thơ là những xúc cảm và suy tư của người cha trẻ trong hành trình đồng hành cùng con trên đường trưởng thành. Đọc thơ Đức Phạm là lời nhắc nhở nhẹ nhàng rằng hạnh phúc không ở đâu xa lắm — nó chính là những khoảnh khắc ngọt ngào giản dị mà ta trao cho nhau mỗi ngày.
2. Mãi Mãi Một Thời Thiếu Sinh Quân
Khi Chim én liệng trời cao ra mắt lúc nhà văn Ma Văn Kháng đã bước qua tuổi tám mươi, chính ông cũng nghĩ đây là tác phẩm cuối cùng vì lý do sức khỏe. Nhưng hai năm sau, độc giả lại nhận được thiên ký sự tiểu thuyết về tuổi thơ của lão nhà văn kỳ cựu này.
Với tinh thần "vắt kiệt chút sức lực còn lại để nhớ về những gì đã qua", cuốn tiểu thuyết dựng lại cảnh quan, không khí và tinh thần của một thời hào hùng, phác thảo chân dung thế hệ "măng non cách mạng" trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Đặc biệt hơn, tác phẩm được hoàn thành trong 28 ngày — tốc độ khiến chính tác giả kinh ngạc — như lời cảm ơn chân thành gửi đến những người thầy, bạn hữu và bà con bản làng nghĩa tình.
3. Đoàn Binh Tây Tiến
Di cảo và hồi ký của nhà thơ Quang Dũng ghi lại một cách sống động và tỉ mỉ khoảng thời gian ông cùng đoàn quân Tây Tiến. Sách cung cấp thêm nhiều chi tiết cụ thể về hoạt động của binh đoàn khi ấy, cùng chân dung những chiến sĩ Việt — Lào — những người vác súng và những người thổi kèn trong sứ mệnh giải phóng đất nước.
Tập ký cũng giúp ta hiểu sâu hơn về con người thi sĩ hào hoa với những trang văn đẹp đẽ miêu tả cảnh thiên nhiên núi rừng. Sau gần bảy mươi năm, những tư liệu này đã trở thành kho di sản văn nghệ và lịch sử vô giá của cuộc kháng chiến trường kỳ.
4. Theo Sóng Biển Khơi
Bộ sách tranh truyện song ngữ Việt — Anh do tác giả Việt Nam sáng tác gồm 4 cuốn dành cho trẻ em từ 6 đến 11 tuổi, kể về tập tính, thói quen, cách săn mồi và tìm kiếm bạn đời của các loài sinh vật biển. Qua mỗi câu chuyện, bạn đọc nhỏ rút ra được bài học quý về hành trình trưởng thành. Bộ sách là lựa chọn lý tưởng để bố mẹ và con cùng khám phá đại dương rộng lớn, được đầu tư công phu về hình ảnh với sự tham gia của đội ngũ họa sĩ trẻ tài năng.
5. Dế Mèn Phiêu Lưu Ký - Phiên Bản Truyện Tranh
Hơn nửa thế kỷ kể từ ngày ra mắt đầu tiên năm 1941, Dế Mèn phiêu lưu ký vẫn là tác phẩm thiếu nhi Việt Nam được biết đến rộng rãi nhất, đã được chuyển ngữ sang hơn 20 thứ tiếng. Phiên bản truyện tranh do họa sĩ Tạ Huy Long chuyển thể là một ấn phẩm tinh tế và đẹp mắt.
Giữ nguyên nội dung cốt truyện và hệ thống nhân vật của nhà văn Tô Hoài, với gần 500 khung hình, họa sĩ Tạ Huy Long đã thể hiện tài năng xuất sắc trong việc kể lại những chuyến phiêu lưu của chú dế Mèn bằng ngôn ngữ truyện tranh sinh động và hấp dẫn.
6. Lý Tự Trọng và Võ Thị Sáu - Sách Tranh Màu
Thuộc Tủ sách Giáo dục Truyền thống của NXB Kim Đồng, hai cuốn sách tranh màu Lý Tự Trọng và Võ Thị Sáu mang đến diện mạo hoàn toàn mới mẻ và bắt mắt. Đây là lần đầu tiên hình tượng anh hùng thiếu niên được tái hiện trong thể loại sách tranh minh họa màu sắc khổ lớn.
Với mong muốn khơi dậy sự quan tâm của các độc giả nhỏ về lịch sử dân tộc, những tấm gương anh hùng được thể hiện qua lời văn kết hợp cùng những bức tranh tả thực hùng tráng và đầy ấn tượng.
7. Quốc Văn Giáo Khoa Thư
Bộ sách giáo khoa tiếng Việt đầu tiên của nước ta do Nha học chính Đông Pháp xuất bản khoảng những năm 1920 với sự tham gia của nhiều soạn giả uy tín. Mỗi bài tập đọc đều lồng ghép nội dung về đạo đức, lịch sử, địa lý, vệ sinh và thiên nhiên, có phần giải nghĩa từ ngữ và bài luyện viết. Từng bài đều đi kèm hình minh họa theo lối tranh khắc gỗ mộc mạc, hồn nhiên.
Gần một thế kỷ trôi qua rồi mà những bài học trong Quốc văn giáo khoa thư vẫn còn nguyên giá trị, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc qua nhiều thế hệ nhờ giá trị giáo dục cao và ngôn ngữ ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với tâm lý trẻ nhỏ.
8. Học Viện Viễn Thám
Bộ sách khoa học viễn tưởng của National Geographic thu hút giới trẻ thời đại 4.0 với những thành tựu công nghệ hiện đại nhất. Cách dẫn chuyện hấp dẫn đậm chất điện ảnh, được giới đạo diễn phim bom tấn đánh giá cao. Bộ sách truyền cảm hứng khám phá và bảo vệ hành tinh, giúp bạn đọc trẻ kết nối với thế giới thực qua kiến thức khoa học và văn hóa đa sắc.
9. Vị Khách Không Mời
Cuốn sách tranh kinh điển nổi tiếng hơn 50 năm. Bất kỳ bé nào cũng có thể kể lại câu chuyện về cô bé Sophie đang uống trà chiều cùng mẹ thì xuất hiện một vị khách bất ngờ: chú hổ mắt hiền và miệng mủm mỉm. Chú ăn sạch thức ăn, uống hết trà và dốc cạn mọi đồ uống trong nhà rồi ra về. Bố trở về, thấy nhà chẳng còn gì ăn, liền đưa hai mẹ con đi ăn tối vui vẻ ở nhà hàng. Và chú hổ kỳ lạ ấy không bao giờ xuất hiện nữa.
10. Xung và Cung - Đôi Bạn Voi Dũng Cảm
Cuốn sách tranh lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật về hành trình của hai con voi từ Việt Nam sang Liên Xô. Theo lời nhà văn Vitali Bianki, đôi voi này chào đời năm 1907, lớn lên trong thời Việt Nam chịu ách thực dân, đã cùng nhân dân đi qua đau khổ rồi vùng lên đấu tranh giành tự do.
Năm 1954, đôi voi được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ Việt Nam tặng cho thiếu nhi và nhân dân Leningrad như biểu tượng cho tình hữu nghị giữa hai dân tộc. Suốt hành trình gần một năm rưỡi băng qua rừng núi, lội suối, vượt đèo và xuyên qua vùng Siberia mênh mông, đôi bạn voi đã chứng tỏ sức dũng cảm và tinh thần kiên cường đúng với danh xưng "đôi bạn dũng cảm".