8 tiểu thuyết kinh điển vẫn đang phản ánh thế giới ngày nay một cách bất ngờ
Dù bạn là tín đồ của văn học kinh điển hay ưu tiên các tác phẩm hiện đại, bạn nên biết rằng nhiều kiệt tác cổ điển vẫn còn nguyên vẹn sức nặng đến tận bây giờ – đôi khi theo những cách giật mình đến mức không thể tin được. Đây là những tác phẩm có tầm ảnh hưởng vượt xa cả tên tuổi của chúng:
1. Gatsby Vĩ Đại – F. Scott Fitzgerald
Cuốn tiểu thuyết không phải là sự ca ngợi những bữa tiệc xa xỉ, mà là một hành trình soi rọi vào "giấc mơ Mỹ" và những rào cản của sự dịch chuyển xã hội. Gatsby là hiện thân của những người Mỹ muốn dừng trôi thời gian, bám víu vào một quá khứ lý tưởng hóa khi tất cả còn hoàn hảo. Nhưng quá khứ không thể chuộc lại, dù bạn giàu sang đến đâu hay nâng tầm nó lên cao đến mức nào – và Gatsby đã trả giá bằng chính sinh mệnh.
2. Othello – William Shakespeare
Iago là nhân vật hết sức quen thuộc với thế giới ngày nay khi anh ta tin rằng mất đi đặc lợi cũng đồng nghĩa với bị đàn áp. Trong vở kịch, Iago phẫn uất khi Othello thăng tiến hơn mình, dù Othello tài giỏi và vượt trội trên mọi phương diện. Nhưng vì Othello là người thuộc nhóm thiểu số, Iago xem thành công của ông là sự xúc phạm cá nhân. Anh ta dành trọn 5 màn tiếp theo thao túng Othello đến hành vi bạo lực, rồi dùng chính điều đó làm bằng chứng kết tội ông.
3. The Bell Jar – Sylvia Plath
Không ít độc giả cảm thấy The Bell Jar như được chắp bút cho thời hôm nay. Thực tập vẫn đầy gian nan, phân biệt giới tính và trầm cảm vẫn là hai vấn đề hiện hữu. Đây là câu chuyện của một người phụ nữ trẻ loay hoay tìm cách chữa trị vết thương tâm lý trong một xã hội từ chối nhìn nhận nghiêm túc những gì cô đang chịu đựng. Sự cộng hưởng mà câu chuyện tạo ra với độc giả đến tận ngày nay chứng minh nó chưa bao giờ xa rời thực tại.
4. 1984 – George Orwell
Khi nhiều chính phủ dùng những "sự thật thay thế" để che khuất thực tế, khi giám sát người dân ngày càng được bình thường hóa và người ta phải chọn lựa giữa thực tại do nhà nước dựng lên và cuộc sống thực, thật khó không nghĩ đến thế giới của Winston trong 1984. Orwell không chỉ vẽ nên một chính quyền đáng khiếp với quyền lực vô hạn, mà còn khắc họa một chính phủ có thể viết lại lịch sử mà không ai dám lên tiếng phản bác.
5. Frankenstein – Mary Shelley
Nếu bạn chỉ quen với hình ảnh gã quái vật ngây ngô trong các bộ phim, hãy tìm đọc tiểu thuyết gốc của Frankenstein do Shelley viết. Sinh vật trong tác phẩm ban đầu là kẻ hung hiểm, nhưng dần trở thành chàng trai đắm mê tiếng Pháp và chỉ ao ước được yêu thương bởi người cha đã tạo ra mình. Victor Frankenstein là điển hình của người cha vô trách nhiệm, luôn lảng tránh nghĩa vụ với tạo phẩm của chính mình. Bài học không phải là "khoa học là mối họa" mà là: chúng ta phải gánh chịu trách nhiệm về mọi thứ mình tạo ra.
6. The Color Purple – Alice Walker
Phân biệt giới tính, bạo hành gia đình và bất công chủng tộc vẫn là những vấn đề thời sự nóng bỏng đến ngày nay. The Color Purple còn nổi bật ở cách sử dụng ngôn ngữ thông thường trong một tác phẩm văn học mang tầm vóc kinh điển. Khi cuốn sách vừa ra đời, người ta hấp tấp đánh giá tài năng của Walker thông qua cách nhân vật diễn đạt – thói quen kỳ thị đó vẫn còn đang tồn tại cho đến hôm nay.
7. The Odyssey – Homer
The Odyssey có lẽ là tác phẩm kinh điển nhất trong danh sách với 2.800 năm lịch sử. Ai cũng biết tên nhưng gần như chẳng ai muốn ngồi đọc. Thế mà tác phẩm vẫn phản ánh sắc nét nhiều vấn đề xã hội đương đại. Khi Odysseus lênh đênh qua nhiều vùng đất trong suốt một thập niên, ông chạm mặt nhiều nền văn hóa với những giá trị và tập tục khác biệt – và ông không phải lúc nào cũng được tôn vinh là anh hùng. Đây không chỉ là cuộc hành trình của một người đàn ông mà còn là hành trình học cách ý thức về ảnh hưởng của mình lên người khác.
8. Những Người Khốn Khổ (Les Misérables) – Victor Hugo
Đa số người đọc biết đến Les Misérables qua vở nhạc kịch đình đám hơn là cuốn tiểu thuyết gốc đồ sộ. Khi tác phẩm ra đời, giới phê bình ném đá kịch liệt vì tư tưởng xã hội chủ nghĩa và tán thành cách mạng. Hugo kể về nhân tính của kẻ tù tội và người phụ nữ sa ngã, về vòng lẩn quẩn của đói nghèo không lối thoát, về sự vắng mặt của công lý thực chất dành cho người thấp cổ bé họng. Trong một thế giới vẫn đang oằn mình với bất bình đẳng thu nhập và định kiến xã hội dai dẳng, tác phẩm này chưa bao giờ mất đi trọng lượng hay tiếng vang của nó.
Phương Thảo (theo Bustle)