Các hành tinh tưởng tượng đáng nhớ nhất trong văn học viễn tưởng
Arrakis – Dune (Frank Herbert)
Thoạt nhìn, Dune có vẻ đơn điệu đến chán ngán – cả một hành tinh chỉ toàn cát, cát và cát. Nhưng ẩn sau vẻ khô cằn bao la đó là một hệ sinh thái phức tạp đến bất ngờ cùng lịch sử đầy bí ẩn đủ sức kéo người đọc vào câu chuyện không muốn rời. Những con sâu cát khổng lồ, các loài sinh vật kỳ lạ, và bộ tộc Fremen nổi danh đã tạo nên Arrakis – hành tinh vừa hoang vu vừa ma mị không thể nào quên.
Dù là một thế giới hoàn toàn xa lạ trong vũ trụ bao la, Dune lại chạm đến những chủ đề rất con người: tôn giáo, tự do, tình yêu, và cái chết. Đó chính là lý do tác phẩm này được coi là đỉnh cao của khoa học viễn tưởng và thường được so sánh với Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn.
Solaris – Stanisław Lem
Solaris là đối cực hoàn toàn với Dune – thay vì cát là biển cả mênh mông bao phủ toàn bộ bề mặt hành tinh. Hành tinh này có hai mặt trời nhưng không tuân theo quy luật hấp dẫn thông thường. Điều kỳ lạ nhất là Solaris được xác nhận là hành tinh có sự sống, nhưng cả hành tinh chỉ có một sinh vật sống duy nhất – dù kích thước của nó lớn hơn Trái Đất tới hai mươi phần trăm.
Chính điều đó đã thúc đẩy các nhà khoa học phải trực tiếp đặt chân lên đó để khám phá. Solaris được mô tả có khả năng đọc và thâm nhập vào tâm trí con người, tái tạo bản sao của họ với năng lực vượt trội. Tựa như một vũ trụ song song ẩn mình dưới mặt nước, Solaris mang đến cho người đọc một trải nghiệm viễn tưởng ngoài sức tưởng tượng.
Anarres và Urras – The Dispossessed (Ursula K. Le Guin)
Hai hành tinh song sinh trong The Dispossessed của Le Guin đều có những nét thu hút riêng biệt. Cả hai được bao quanh bởi đại dương bao la và giàu tài nguyên thiên nhiên. Khi cả hai đang nỗ lực xây dựng xã hội lý tưởng của mình, họ cũng đồng thời bước vào cuộc cạnh tranh căng thẳng.
Tác phẩm chứa đựng những mâu thuẫn thú vị: đề cao lý tưởng nhưng vạch trần điểm yếu của chính xã hội lý tưởng đó; mang hơi thở nữ quyền nhưng nhân vật chính lại là nam giới; ca ngợi giá trị nhân văn nhưng lại tập trung vào sự cô lập và rời rã của mỗi cá nhân. Le Guin đã dùng hai hành tinh tưởng tượng để mổ xẻ sâu sắc mâu thuẫn giữa lý tưởng và hiện thực bản chất con người.
Sao Hỏa – Bộ ba tiểu thuyết Mars (Kim Stanley Robinson)
Từng cuốn trong bộ ba của Kim Stanley Robinson ghi lại quá trình biến đổi của Sao Hỏa theo từng thời kỳ và tác động của sự thay đổi đó lên những con người sống trên hành tinh này. Tuy không hoàn toàn là hành tinh hư cấu, nhưng qua quá trình cải tạo và địa khai hóa, Sao Hỏa được tái tạo đến mức trở thành một thế giới mới hoàn toàn. Trong Blue Mars, hành tinh có thể tự quay để sinh ra lực hấp dẫn, được bao vây bởi những thành phố tiểu hành tinh, và cả hệ mặt trời đóng vai trò cung cấp nhiệt lượng và ánh sáng.
Uriel và Camazotz – A Wrinkle in Time (Madeleine L'Engle)
Hai hành tinh này là điểm ghé thăm của anh em Meg và Charles Wallace trong hành trình tìm kiếm người cha mất tích. Đầu tiên là Uriel – một thế giới nơi những sinh vật hình nhân mã sinh sống. Tiếp đó là Camazotz – bị thống trị bởi một bộ não ác độc có khả năng kiểm soát ý chí con người một cách đáng sợ.
Dù không phải chốn lý tưởng để ghé thăm, Uriel và Camazotz vẫn nằm trong số những hành tinh hư cấu sáng tạo nhất từng xuất hiện trong văn học viễn tưởng. Cuộc sống đồng phục và đồng nhất đến rùng rợn tại Camazotz còn khơi dậy những suy nghĩ đáng lo ngại về tương lai của con người trong thế giới trí tuệ nhân tạo nắm quyền kiểm soát.