Đồng Tiền Việt Nam Qua Hơn Một Nghìn Năm Lịch Sử
Việt Nam là quốc gia có chiều dài lịch sử và văn hóa trải dài hàng ngàn năm, trong đó tiền tệ cũng hình thành từ rất sớm trong tiến trình phát triển của dân tộc. Ngược dòng về thuở bình minh của đất nước Văn Lang - Âu Lạc, những hình thức tiền tệ nguyên thủy đã xuất hiện dưới dạng các phương tiện trao đổi như ngũ cốc, vải vóc, đá quý hay ốc biển.
Đồng Tiền Tự Chủ Đầu Tiên Của Đại Việt
Sau khi hoàn thành sự nghiệp thu giang sơn về một mối, vào năm Mậu Thìn (968), Đinh Bộ Lĩnh khai lập nước Đại Cổ Việt và lên ngôi với danh hiệu Đại Thắng Minh Hoàng Đế. Đến năm Canh Ngọ (970), vua đặt niên hiệu Thái Bình và ra lệnh đúc đồng tiền Thái Bình hưng bảo.
Đây chính là đồng tiền đầu tiên được đúc và lưu hành trên đất Đại Việt với tư cách là tiền tệ quốc gia, đánh dấu bước khẳng định nền độc lập tiền tệ, chấm dứt thời kỳ lệ thuộc vào đồng tiền của phương Bắc.
Kể từ mốc son lịch sử ấy, nền tiền tệ Việt Nam đã bước vào hành trình hơn một nghìn năm hình thành và phát triển liên tục.
Yêu Cầu Nghiên Cứu Toàn Diện Về Tiền Tệ Việt Nam
Trong suốt nhiều năm qua, chủ đề tiền Việt Nam không ngừng thu hút sự quan tâm rộng rãi không chỉ từ giới nghiên cứu và sưu tập, mà còn từ đông đảo quần chúng nhân dân mong muốn tìm hiểu về lịch sử ra đời, giá trị văn hóa và bản sắc của đồng tiền nước nhà.
Nhiều công trình nghiên cứu về tiền tệ Việt Nam của các nhà khoa học và chuyên gia trong ngoài nước cùng nhà sưu tập tư nhân đã được xuất bản. Song, mỗi công trình thường chỉ bao quát một lĩnh vực hoặc một giai đoạn lịch sử nhất định, dù tất cả đều có giá trị học thuật đáng ghi nhận.
Trước yêu cầu cấp bách phải có một công trình nghiên cứu mang tính tổng hợp, hệ thống và bao quát toàn bộ lịch sử tiền tệ Việt Nam gắn với các thời kỳ xây dựng đất nước, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam — cơ quan quản lý nhà nước về tiền tệ — đã chủ trì biên soạn và cho ra mắt cuốn sách Lịch sử đồng tiền Việt Nam.
Đề Tài Khoa Học Cấp Ngành Kéo Dài 5 Năm
Cuốn sách được xây dựng dựa trên kết quả của một đề tài nghiên cứu khoa học cấp Ngành kéo dài 5 năm với nhan đề Lịch sử đồng tiền Việt Nam - quá trình hình thành và phát triển (mã số: DANH.002/16). Gần 30 nhà quản lý, nhà khoa học và chuyên gia trong các lĩnh vực lịch sử, khảo cổ, bảo tàng và sưu tập đã tham gia thực hiện công trình này.
Đề tài được nghiên cứu một cách độc lập, tư liệu có tính lịch sử cao, minh bạch, chính thống và được đặt trên nền tảng khoa học vững chắc. Các đồng tiền Việt Nam được phân loại theo chất liệu và sắp xếp theo trật tự lịch sử, làm nổi bật tính khách quan của lịch sử và luận cứ cho sự xuất hiện của từng loại tiền qua các thời kỳ xã hội khác nhau.
Công trình vận dụng phương pháp duy vật biện chứng, tiếp thu có chọn lọc những nghiên cứu đã công bố trước đó; phân tích các yếu tố kinh tế, chính trị và xã hội hội tụ trong từng đồng tiền qua các thời đại; đồng thời hệ thống hóa và phản ánh trung thực giá trị lịch sử qua phần mô tả chi tiết và hình ảnh thực tế của các đồng tiền.
Nổi bật và xuyên suốt trên các đồng tiền do Nhà nước ta phát hành là hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu. Nguồn: thoibaonganhang.
Bố Cục Và Nội Dung Của Cuốn Sách
Cuốn sách Lịch sử đồng tiền Việt Nam được phân chia thành 3 chương:
- Chương 1: Tiền các triều đại phong kiến ở Việt Nam (970-1945)
- Chương 2: Tiền do Ngân hàng Đông Dương phát hành (1875-1954)
- Chương 3: Tiền Việt Nam (1945-2020)
Mỗi chương đều kèm phần tổng luận về đặc điểm kinh tế, chính trị, văn hóa và hoàn cảnh lịch sử của các đồng tiền trong từng thời kỳ.
Nổi bật hơn cả, Chương 3 về tiền Việt Nam thời Hồ Chí Minh (1945-2020) càng khắc sâu thêm ý nghĩa của nền tiền tệ độc lập, tự chủ và vai trò thiết yếu của hệ thống tiền tệ trong thắng lợi của hai cuộc kháng chiến vĩ đại, cũng như những cống hiến quan trọng trong công cuộc đổi mới xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Kho Tư Liệu Phong Phú Và Quý Báu
Công trình nghiên cứu dày hơn 600 trang kèm theo hồ sơ khoa học đầy đủ của hơn 1.000 mẫu tiền. Mỗi đồng tiền đều có hồ sơ riêng với 6 thông tin cốt lõi: tên tiền, mô tả, hình ảnh, niên đại, đặc điểm hiện trạng và nguồn gốc — toàn bộ được lưu giữ tại kho lưu trữ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, phục vụ mọi đối tượng có nhu cầu tìm hiểu và nghiên cứu.
Phần mô tả chi tiết của từng đồng tiền gồm: tên tiền, mệnh giá, chất liệu, kích thước, đặc điểm hai mặt, hình ảnh minh họa, giá trị lịch sử và phạm vi lưu hành. Hình ảnh được in đúng kích thước thực của mẫu tiền và chỉ chọn những mẫu đã qua thẩm định, đảm bảo tính chân xác và khoa học tuyệt đối.
Tìm đọc thêm sách lịch sử và văn hóa Việt Nam tại Đại Đạo Viện.