Lịch sử và truyền kỳ — Công thức tạo nên tầm vóc của Kim Dung
Đại đa số tác phẩm của Kim Dung đều được đặt vào những thời kỳ lịch sử Trung Quốc đầy bão tố. Điều đó chẳng có gì khó hiểu, bởi "loạn thế xuất anh hùng". Giống như Lương Vũ Sinh, Kim Dung có biệt tài nối kết lịch sử với huyền thoại, hòa trộn thực và hư theo cách tinh tế bậc nhất, tạo nên những câu chuyện lôi cuốn và khác hẳn lối đi của các tác giả võ hiệp khác.
Những tác phẩm đầu tay đậm dấu ấn lịch sử
Tác phẩm đầu tay Thư Kiếm Ân Cừu Lục, đăng trên Tân văn báo tại Hồng Kông năm 1955, kể về hội Hồng Hoa với khẩu hiệu "phản Thanh phục Minh" và cuộc đối đầu với vua Càn Long. Tác giả sắp xếp tài tình để Càn Long và Trần Gia Lạc — hội chủ Hồng Hoa hội — trở thành hai anh em ruột, trong khi cả hai đều là nhân vật có thật trong sử sách.
Đến Bích Huyết Kiếm, nhân vật trung tâm là con trai danh tướng nhà Minh Vương Sùng Hoán. Truyện quy tụ nhiều nhân vật lịch sử như vua Sùng Chinh, thủ lĩnh khởi nghĩa Lý Tự Thành, quyền thần Ngô Tam Quế và tù trưởng Mãn Thanh Hoàng Thái Cực. Tương tự, Tuyết Sơn Phi Hồ và Phi Hồ Ngoại Truyện đều lấy bối cảnh triều Thanh, kéo dài từ cuộc khởi nghĩa của Lý Tự Thành đến thời Càn Long.
Bộ ba Xạ Điêu — Sự giao thoa hoàn hảo giữa lịch sử và kỳ ảo
Xạ Điêu Anh Hùng Truyện là tác phẩm đưa Kim Dung lên đỉnh cao của tiểu thuyết võ hiệp, vừa mang chất huyền ảo vừa bám rễ vào hiện thực. Câu chuyện trải ra trong bối cảnh cuối Nam Tống và thuở khai sinh đế chế Mông Cổ. Thành Cát Tư Hãn Thiết Mộc Chân là nhân vật lịch sử tác động trực tiếp đến số phận Quách Tĩnh. Ngay cả những nhân vật đậm chất huyền thoại như Trung Thần Thông Vương Trùng Dương hay Khưu Xử Cơ cũng có nguyên mẫu ngoài đời thực.
Trong Thần Điêu Hiệp Lữ, câu chuyện tình đầy éo le giữa Dương Quá và Tiểu Long Nữ diễn ra khi đế chế Mông Cổ ngày một lớn mạnh và đe dọa thôn tính Nam Tống. Phần kết của bộ ba — Ỷ Thiên Đồ Long Ký — đưa bạn đọc đến triều Nguyên khi người Mông Cổ đã cai trị Trung Hoa gần trọn một thế kỷ, với sự liên kết chặt chẽ giữa vận mệnh Trương Vô Kỵ và cuộc nổi dậy của Chu Nguyên Chương dẫn đến sự ra đời của nhà Minh.
Thiên Long Bát Bộ — Bức tranh lịch sử đa quốc gia
Thiên Long Bát Bộ, tác phẩm đồ sộ nhất và được Kim Dung đầu tư tâm sức nhiều nhất, kéo bạn đọc ngược về thời Bắc Tống với những cuộc chiến giữa nhà Tống và các nước láng giềng Đại Lý, Liêu, Thổ Phồn, Tây Hạ, cùng tham vọng phục quốc Đại Yên của gia tộc Mộ Dung. Nhà văn Trần Mặc, tác giả Võ Hiệp Ngũ Đại Gia, ví Thiên Long Bát Bộ không khác gì một bộ Lục Quốc Diễn Nghĩa.
Lộc Đỉnh Ký — Đỉnh cao của sự giao hòa truyền kỳ và lịch sử
Trong gia tài tác phẩm của Kim Dung, Lộc Đỉnh Ký được coi là bộ tiểu thuyết kết hợp lịch sử và truyền kỳ hoàn hảo bậc nhất. Câu chuyện diễn ra dưới triều Khang Hy, khi nhà Thanh bề ngoài thịnh trị nhưng bên trong đầy sóng gió: gian thần Ngao Bái thao túng triều đình, Ngô Tam Quế phản loạn ở miền Nam, Thiên Địa hội vẫn nuôi chí "phản Thanh phục Minh". Hầu hết nhân vật trong truyện đều là những người thật của triều Thanh, và trong mớ hỗn độn đó, gã tiểu lưu manh Vi Tiểu Bảo nhờ số may và bản năng đường phố mà leo lên địa vị được sủng ái bên cạnh hoàng đế.
Lịch sử — Nền tảng để Kim Dung kiến tạo vũ trụ riêng
Xuyên suốt các tác phẩm của Kim Dung, lịch sử là nền tảng ông dựa vào để xây dựng cốt truyện và dẫn dắt diễn biến. Đó là một lịch sử đa màu, đầy sóng gió, nơi Kim Dung bộc lộ tinh thần dân tộc, đôi khi pha chút tự hào Đại Hán và niềm kiêu hãnh về một đất nước phồn thịnh. Theo nhà văn Vũ Đức Sao Biển, người dày công nghiên cứu tiểu thuyết Kim Dung: "Kim Dung khéo léo gắn tác phẩm của mình vào hoàn cảnh lịch sử Trung Quốc, xây dựng nhân vật hư cấu bên cạnh nhân vật lịch sử có thật, trích dẫn nhiều văn bản sử học. Vì vậy, tác phẩm của ông lung linh màu sắc hư cấu bên cạnh màu sắc hiện thực". Khám phá các tác phẩm Kim Dung tại Đại Đạo Viện.