Chiến tranh Falklands – Trang ký ức sống mãi của Thatcher
Theo lời bà Thatcher, cuộc chiến giành lại quần đảo Falklands sau khi bị quân Argentina xâm lấn bất hợp pháp là "hành động bảo toàn danh dự quốc gia và những nguyên tắc có ý nghĩa nền tảng với cả thế giới".
Chương tái hiện cuộc chiến từ cuối tháng 3/1982 đến tháng 6 năm đó trong cuốn Hồi ký bà đầm thép (NXB Thế giới, dịch giả Nguyễn Xuân Hồng) được đặt tên theo bản gốc là Follow the Fleet (Theo dấu hạm đội) – tên một bộ phim ca nhạc hài nổi tiếng của Hollywood từ năm 1936.
Trong toàn bộ giai đoạn giao tranh, với tư cách Thủ tướng kiêm người lãnh đạo "nội các thời chiến", bà chưa một ngày rời mắt khỏi hành trình của hạm đội đặc nhiệm được phái vượt nửa vòng trái đất sang tận vùng Nam Mỹ.
Áp lực chưa từng có và những quyết định lịch sử
Hạm đội mà bà Thatcher phải theo dõi sát sao không chỉ gồm 2 tàu sân bay, 11 tàu khu trục, ba tàu ngầm và tàu đổ bộ tấn công cùng 5.000 binh lính, mà còn đi kèm 100 tàu dân sự vận chuyển hàng hậu cần với hơn 25.000 người.
"Khi nhậm chức Thủ tướng, tôi chưa bao giờ hình dung mình sẽ phải ban lệnh điều quân tham chiến. Và chưa lúc nào trong đời tôi phải sống dưới áp lực kinh khủng đến vậy", bà hồi tưởng.
Biện hộ cho quyết định điều binh, bà Thatcher dẫn lời Hoàng đế Phổ Frederick: "Ngoại giao không có vũ trang hậu thuẫn cũng giống như âm nhạc không có nhạc cụ".
Bà thuật lại nỗi nặng lòng khi nghe tin hai trực thăng đầu tiên đổ bộ xuống sông băng Fortuna ở South Georgia bị rơi vì thời tiết quá khắc nghiệt. Rồi đến niềm vui rào rực khi người thư ký chạy vào báo tin chiếc trực thăng thứ ba đã hạ cánh an toàn và đưa được tất cả biệt kích lẫn phi hành đoàn của hai chiếc trước trở về bình an.
Thái độ của cộng đồng quốc tế và tầm quan trọng của đồng minh
Chính bà Thatcher ngồi viết những lá thư phân ưu tới gia đình từng chiến sĩ Anh đã hy sinh trong cuộc chiến.
Qua trang hồi ký, người đọc thấy rõ phản ứng quốc tế: Liên Xô công khai ủng hộ Argentina, Nhật Bản giữ thái độ nước đôi trung lập, nhiều nước Nam Mỹ lên tiếng phê phán Anh, riêng Chile đứng về phía London vì những mâu thuẫn lịch sử lâu dài với Argentina.
Tình thân giữa bà Thatcher và Tổng thống Mỹ Reagan mang lại sự hỗ trợ quý giá không thể thiếu. "Dù những tuyên bố chính thức của Mỹ đôi lúc gây bất tiện, họ đã cung cấp những trợ giúp thiết thực vô giá như 150.000 thước vuông thảm chiếu để tạo đường băng dã chiến".
Chiến thắng vang dội và di sản để lại
"Kết quả đến nhanh đến mức tất cả chúng tôi đều không kịp chuẩn bị". Sau khi công bố tin chiến thắng trước Hạ viện tối 14/6/1982, bà Thatcher ghi lại: "Khi trở về nhà đêm hôm đó, tôi mới nhận ra gánh nặng vừa được nhấc khỏi vai mình nặng đến nhường nào."
Thanh thế của bà tăng vọt sau cuộc chiến Falklands, và biệt hiệu "Bà đầm thép" đã trở thành một phần bất khả tách rời của tên bà từ đó về sau. Cựu Phó Thủ tướng Anh Nick Clegg từng đánh giá: "Margaret Thatcher là người đã tái định hình nền chính trị Anh đương đại" sau 11 năm cầm quyền.
Về cuốn hồi ký
Cuốn Margaret Thatcher – Hồi ký bà đầm thép là phiên bản rút gọn và tổng hợp từ hai tập hồi ký: The Downing Street Years (Những năm ở phố Downing) xuất bản 1993 về giai đoạn làm Thủ tướng, và The Path to Power (Con đường tới quyền lực) xuất bản 1995 về tuổi trẻ và buổi đầu sự nghiệp chính trị.
Tác phẩm bao quát đầy đủ những thời điểm, sự kiện và quan điểm có tính quyết định trong cuộc đời bà Thatcher. Tìm đọc cuốn sách tại Đại Đạo Viện.