Saigon tâm tưởng trong tập sách của nhạc sĩ Quốc Bảo
Trong nội tâm của người thành thị nào cũng ẩn náu bóng hình một thành phố. Đó có thể là quê hương gắn bó từ thuở lọt lòng, hoặc chỉ là chốn ghé qua thoáng chốc nhưng đã để lại dấu ấn khó phai.
Với nhạc sĩ Quốc Bảo, thành phố đó là Saigon. Và Saigon của tôi là tập sách chắt lọc những tình cảm thầm kín và kỷ niệm riêng tư mà anh dành cho vùng đất anh gọi là xứ tâm tưởng của đời mình.
Saigon — Địa danh và tâm hồn
Quốc Bảo chọn viết "Saigon" thay vì "Sài Gòn" hay "Sàigòn" theo thói quen với cách viết của người Pháp (Saïgon). Trong quan niệm của anh, Saigon mà anh gắn bó suốt nửa thế kỷ không có nhiều điểm chung với một thành phố vật chất cụ thể — đó là Saigon được hun đúc và gìn giữ từ những đau thương, niềm vui, những ước lệ thất bại thành công và những giấc mơ đêm ngày; một Saigon hầu như không thay đổi trong lòng anh, phủ đầy tâm trí, trở thành một phần không tách rời của anh.
Anh gọi Saigon là miền tâm tưởng, xứ tâm tưởng, như gọi tên một phần không thể thiếu của chính mình. Saigon ấy, từ khi anh cất tiếng khóc đầu đời đến tuổi năm mươi, vẫn là mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn anh — dù cuộc đời sóng gió hay yên bình, thành phố vẫn luôn đó, ấm áp và dịu dàng như thuở còn thơ.
Bố cục và hình thức độc đáo của tập sách
Cuốn Saigon của tôi là tập hợp những mảnh hồi ức rời, từng xuất hiện trong những giấc mơ của Quốc Bảo, trải dài từ năm lên năm cho đến tuổi năm mươi. Qua đó, người đọc không chỉ thấy được bóng dáng của một thành phố, một vùng đất, mà còn chạm được tâm hồn của người viết — những đám mây trôi không dứt, những niềm vui lẫn buồn đau xen lẫn nhau, tất cả đều bám chặt vào anh đến mức không thể tháo gỡ.
Tập sách được tổ chức theo dạng tổ khúc âm nhạc ba phần. Phần đầu là sự đan xen giữa ảnh và lời — thiếu một trong hai, tình yêu Saigon và hồn thị dân sẽ không được thể hiện trọn vẹn. Phần giữa là toàn ảnh, khi dòng cảm xúc chảy đến điểm mà ngôn từ không còn đủ để diễn đạt. Phần cuối là những cặp ảnh đối chiếu, thể hiện sự so sánh giữa văn chương và nhiếp ảnh — hai nghệ thuật mà tác giả dùng để tôi luyện tâm hồn mình.
Kho ảnh cá nhân của người nghệ sĩ
Đặc biệt, tất cả hình ảnh xuất hiện trong sách đều do chính Quốc Bảo trực tiếp chụp trong khoảng thời gian từ 2013 đến 2017 — một hành trình dài quan sát và ghi lại Saigon qua ánh mắt và ống kính riêng tư của người nghệ sĩ.
Tìm đọc tập sách tại: Saigon của tôi trên Đại Đạo Viện.