NXB Quân đội Nhân dân và sứ mệnh phát triển văn học về người lính
NXB Quân đội Nhân dân là đơn vị xuất bản chuyên ngành quân sự trực thuộc Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng. Đây là lý do nhà xuất bản luôn coi trọng việc tìm kiếm bản thảo và phát hành sách văn học phục vụ bộ đội, chiến sĩ và đông đảo nhân dân.
Trong buổi gặp gỡ các nhà văn đã xuất bản tác phẩm tại đây, Đại tá, Thạc sĩ Kiều Bách Tuấn — Giám đốc NXB — đã thẳng thắn chia sẻ về định hướng và chủ trương phát triển mảng sách văn học.
Sách văn học — sức mạnh tinh thần của người lính
- Sách văn học có vị trí như thế nào trong hoạt động của NXB Quân đội Nhân dân?
- Trong đời sống nói chung, sách văn học đã có vai trò quan trọng. Riêng trong lực lượng vũ trang, văn học còn là nguồn nuôi dưỡng tâm hồn người chiến sĩ. Thông qua những hình tượng và câu chuyện cụ thể, văn học bồi đắp thế giới tinh thần cho người lính.
Định hướng này đã gắn liền với nhà xuất bản kể từ ngày đầu thành lập. Năm 1947, tiểu thuyết Xổng cũi của Nguyễn Công Hoan được coi là tác phẩm khởi đầu dòng văn học "lực lượng vũ trang — chiến tranh cách mạng" tại NXB Vệ Quốc quân — tiền thân của NXB Quân đội Nhân dân ngày nay. Chính sự gắn bó thiết thân giữa văn học và đời sống người lính đã xác lập sách văn học là mảng chiến lược ngay từ thuở ban đầu.
Truyền thống văn học về chiến tranh cách mạng
- NXB đã phát hành những tác phẩm nào về đề tài chiến tranh cách mạng trong quá khứ?
- Đề tài này từng có một giai đoạn nở rộ rực rỡ và đa dạng trong văn chương nước nhà. Vùng trời, Sao đen, Ông cố vấn... cùng hàng loạt tác phẩm khác được bạn đọc nhiều thế hệ yêu mến. Hầu hết các nhà văn lớn trong giai đoạn đó đều có ít nhất một tác phẩm viết về người lính.
Đề tài người lính thời hòa bình
- Thời đất nước thanh bình, đề tài người lính có còn sức hút với các tác giả?
- Đó là mảng đề tài không bao giờ hết giá trị. Nhưng cách khai thác và chất lượng tác phẩm phụ thuộc vào từng thời kỳ xã hội và tầm nhìn của người cầm bút.
Lịch sử dân tộc ta có vô số trận chiến oai hùng, đầy rẫy những câu chuyện về chiến tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc — từ thời chiến đến thời bình dựng xây đất nước. Nguồn chất liệu cho sáng tác không bao giờ thiếu, và đây chính là con đường mà NXB Quân đội Nhân dân luôn theo đuổi.
Những trại viết văn và tác phẩm tiêu biểu
- NXB đã có những bước đi cụ thể nào để thúc đẩy văn học về người lính?
- Kế thừa truyền thống, Tổng cục Chính trị đã chỉ đạo NXB tổ chức các trại viết văn — vừa là cơ chế phát triển nguồn bản thảo, vừa là cách phát hiện và bồi dưỡng tác giả phù hợp với định hướng đề tài.
Trong hai năm 2015–2016, NXB tổ chức 3 trại sáng tác, tiếp nhận gần 70 tác phẩm, trong đó 30 tác phẩm được xuất bản thành sách. Nhiều tác phẩm gây ấn tượng như Mưa đỏ và Gió xanh của nhà văn Chu Lai, Bác Hồ và người chiến sĩ của Lê Huy Quang, Xóm chợ của Nguyễn Hiền Lương.
Quy mô phát hành và hướng tới số hóa
- Mỗi năm NXB xuất bản khoảng bao nhiêu tác phẩm văn học?
- Chúng tôi xuất bản khoảng 70 tác phẩm văn học mỗi năm — không phải con số lớn, nhưng tiêu chí chất lượng được đặt lên hàng đầu. Trong số đó có nhiều tác phẩm đoạt giải thưởng, điển hình là tiểu thuyết Mưa đỏ của Chu Lai nhận giải Hội Nhà văn năm 2016.
Ngoài văn học, NXB còn xuất bản sách quân sự, huấn luyện, lịch sử, hồi ký tướng lĩnh, sách chính trị và sách giới thiệu văn hóa quân sự thế giới.
Hiện NXB đang triển khai dự án số hóa, bước đầu đưa những tác phẩm tiêu biểu lên môi trường số, hướng đến kho tài nguyên điện tử phục vụ bạn đọc trong và ngoài nước.
Khám phá thêm sách văn học đề tài người lính tại Đại Đạo Viện.